nl | en | fr | de
Historiek van het worstelen in België

Constant le Boucher

 Zoals vermeld op de pagina 'Geschiedenis' heeft België een prominente rol gespeeld heeft in de ontwikkeling van de hedendaagse worstelsport. Vooraleer het 'Gouden Tijdperk' van het professioneel worstelen aanbrak (1890/1914), toerde Achille Mouchon (Gent, 1855-1900) al met zijn barak en groep van worstelaars in België, Nederland en Frankrijk.

Maar de hoogdagen braken aan toen Constant Lavaux werd geboren in Florennes (provincie namen) in 1877. Hij was een boerenzoon en werkte in de landbouw tot zijn 17de, toen hij slager werd. Toen hij 20 was, reisde hij naar Parijs om zijn stiel uit te oefenen. In zijn vrije tijd worstelde hij telkens als hij een sportzaal kon vinden. Uiteindelijk kwam hij terecht in de sportzaal van de bekende worstelaar Paul Pons (1864-1915), en toen begon zijn professionele carrière.  Constant Lavaux is beter bekend als Constant Le Boucher (Constant de Beenhouwer), niet omdat hij zo gewelddadig was, maar omdat dat zijn aanvankelijk beroep was.  

 

Het ‘Gouden Tijdperk’ van het professioneel worstelen (1890-1914) 

In 1897 organiseerde Battaglia, een ondernemende Italiaans-Zwitserse ex-worstelaar die nu promotor geworden was, een worstel- en krachtsportoernooi in Brussel, dat hij uitriep tot 'Wereldkampioenschap'. 
Dit toernooi was het eerste dat beweerde een kampioenschap te zijn in vrije stijl of Grieks-Romeins vind plaats in het Koninklijk Circus in Brussel van 7 tot 18 augustus, met deelname van 118 worstelaars. Maurice Gambier uit Bordeaux was de winnaar en Noël Rouveirolis uit Sète (1864-1939), beter bekend als Noël Le Gaulois (Noël de Galliër, omwille van zijn reusachtige snor) won de titel van Sterkste Man ter Wereld. 

Toen Constant Lavaux in Parijs aankwam, was de worstelmanie die door Europa trok en van Grieks-Romeins worstelen het voornaamste spektakel had gemaakt in de grootste steden, bijna op zijn hoogtepunt. Constant le Boucher zou één van de bekendste atleten in Europa en de wereld worden, waarbij hij een record zou vestigen dat niet herhaald kan worden in de geschiedenis van de moderne sportbeoefening. 
Théodore Vienne, een andere ondernemende promotor en Director van de Vélodrome van Roubaix, organiseerde het eerste Nationaal Kampioenschap van Frankrijk, in open lucht op 30 mei 1898. De titel werd hard bevochten, maar uiteindelijk brachten de jeugd, kracht en het uithoudingsvermogen van de jonge Belg de overwinning over de veteraan Félix Bernard (1857-1900) uit Maubourget in de Hautes-Pyrénées. Constant Lavaux werd zo de eerste kampioen van Frankrijk!

Lavaux was niet de enige bekende Belgische worstelaar in dit tijdperk. Bij de andere bekende en succesvolle worstelaars was bijvoorbeeld Omer Garritte, een smid geboren in La Louvière op 18 november 1874. In 1898 stichtten hij en zijn vrienden de "Athletic Club du Centre", waarbij de worsteltraining plaatsvond op het gras achter de oude Salle du Bouillon. Toen Omer Garritte professioneel worstelaar werd, koos hij als achternaam "De Bouillon", ter ere van de plaats waar hij zijn vaardigheden geperfectioneerd had.  Hij haalde doorgaans ereplaatsen in de belangrijke toernooien: in 1901 was hij derde op de Wereldkampioenschappen, in 1902 behaalde hij de tweede plaats in Londen, en hij haalde een vierde plaats bij het kampioenschap van 1903 in Paris. In 1907 reisde hij met zijn vrouw naar Zuid-Amerika met een groep worstelaars, en in Buenos Aires versloeg hij Paul Pons in de finale van de Wereldkampioenschappen. Hij stopte met worstelen in 1914 maar ging door met het trainen van jonge worstelaars. 

Henri Herd vatte zijn worsteltraining aan in een kleine sporthal in de rue Pierreuse in Luik in 1901. Twee jaar later stond hij al in de finale van de jaarlijkse amateurkampioenschappen van Luik, waar hij uiteindelijk verloor... van zijn eigen coach Jules Depireux. Het jaar erna nam hij samen met honderden anderen deel aan een toernooi dat duurde van 24 februari tot 3 maart, waarbij hij de winnaar werd in de categorie zwaargewichten. Zijn eerste toernooi als professional was op de wereldtentoonstelling van Luik in 1905, waarbij hij zijn pseudoniem Constant le Marin (Constant de Zeeman) aannam, ter ere van zijn idool Constant le Boucher.

 De reputatie en het succes van Constant le Marin groeiden, en hij werd gevraagd voor toernooien in heel Europa en in Noord- en Zuid-Amerika. Hij won het Wereld-kampioenschap van 1907 in Parijs en dat van Buenos Aires in 1910, waarbij hij de titel en de gouden gordel behaalde voor een publiek van 35 000 toeschouwers na zijn overwinning op de Fransman Paul Pons (bijgenaamd 'De Kolos'), en ondanks de tegenstand van andere kampioenen zoals de Turk Kara Ahmed (bijgenaamd «Het Monster van de Oriënt»), de Bulgaar Nikola Petrov («De Leeuw van de Balkan») of de Rus Ivan Poddoubni («De Kampioen der Kampioenen»). Toen Duitsland België binnenviel in augustus 1914, gaf hij zich op bij het leger als vrijwilliger. Hij werd snel gepromoveerd tot sergeant. Toen het Belgische pantserkorps werd gesticht, werd hij daarnaar overgeplaatst waarbij hij tussen 1915 en 1917 in Rusland vocht. Henri Herd werd regelmatig vernoemd in de dagelijkse militaire berichtgeving, and hij werd gedecoreerd door koning Albert I. Bij de Slag om Svitselniki in Galicië op 16 september 1916 werd zijn pantservoertuig vernietigd door Oostenrijks/Duits geweervuur. De Russische Tsaar gaf hem onmiddellijk een nieuw Russisch pantservoertuig, dat later ook vernietigd werd bij een veldslag in Koniouki in juli 1917. Daarbij kreeg Herd twee kogels in zijn dij en één in zijn arm. Herd/Le Marin ontving vier maal het Kruis van Sint-Joris, de belangrijkste Russische militaire onderscheiding, van Tsaar Nikolaas II.

Ondanks zijn verwondingen hervatte Henri Herd na de oorlog zijn trainingen en zijn professionele worstelcarrière. In 1921 werd hij wereldkampioen in Parijs en in 1924 in Buenos Aires. Nat het einde van zijn actieve worstelcarrière opende hij in de Luikse wijk Outre-Meuse een zaak die "Le Café des Lutteurs" heette, waarbij de kelderverdieping was ingericht als sportzaal. Daar hebben vele generaties jonge Luikenaars het Grieks-Romeins worstelen leren kennen.

De Olympische Spelen in de eerste helft van de 20ste eeuw

Bij de Olympische Spelen in Antwerpen in 1920 waren er 10 worstelevenementen: 5 gewichtsklassen in de vrije stijl en 5 in Grieks-Romeins. Finland won daarbij 12 worstelmedailles, waarvan 5 keer goud. Zweden en de VS  kwamen respectievelijk op de tweede en derde plaats met elk 6 worstelmedailles. Deze worstelcompetitie vond plaats in de Grote Zaal van de Antwerpse Zoo!

België heeft in deze periode steeds een flinke worsteldelegatie naar de Olympische Spelen gestuurd, met zilveren medailles als resultaat in 1924 en in 1928.

  • 1908 LONDON 4 worstelaars
  • 1912 STOCKHOLM 1 worstelaar
  • 1920 ANTWERPEN 13 worstelaars
  • 1924 PARIS 16 worstelaar
  • 1928 AMSTERDAM 13 worstelaars
  • 1936 BERLIN 11 worstelaars

 

Tweede helft 20ste eeuw: successen en neergang

In de tweede helft van de 20ste eeuw stuurde België nog steeds regelmatig worstelaars naar de Olympische Spelen, maar de aantallen werden wel kleiner. De laatste deelname voor het worstelen dateert uit 1996 in Atlanta. De meest recente Belgische worstelmedaille werd behaald door Jozef ('Jef') Mewis van Fulton Antwerpen en het mythische gelijknamige worstelgeslacht, tijdens de Olympische Spelen van 1956 in Melbourne.

  • 1948 LONDON 9 worstelaars
  • 1952 HELSINKI 9 worstelaars: August Baarendse, Lucien J. Claes, John Cools, Emile Courtois, Jozef C. De Jong, Augustus Everaerts, Jozef Mewis, Maurice Mewis, Joseph Trimpont
  • 1956 MELBOURNE 3 worstelaars: Jozef Mewis, Maurice Mewis, Omer Vercauteren
  • 1960 ROME 5 worstelaars: Jozef Mewis, Maurice Mewis, Albert Michiels, Karel Oomen, Aimé Verhoeven
  • 1964 TOKYO 3 worstelaars: Jozef Mewis, Maurice Mewis, Albert Michiels
  • 1968 MEXICO 2 worstelaars: Léon Dutz, Arthur Spaenhoven
  • 1972 MUNCHEN 2 worstelaars: Harry Van Landeghem, Constant Bens
  • 1976 MONTREAL 2 worstelaars: Julien Mewis,  Jacques Van Lancker
  • 1980 MOSCOW 3 worstelaars: Julien Mewis, Oscar Segers, Jacques Van Lancker
  • 1988 SEOUL 1 worstelaar: Hubert Bindels
  • 1992 BARCELONA 1 worstelaar: Jean-Pierre Wafflard
  • 1996 ATLANTA 1 worstelaar: Jean-Pierre Wafflard
     

Net zoals een eeuw eerder bij het Grieks-Romeins worstelen, vervulde België ook een pioniersrol bij het vrouwenworstelen: de eerste wereldkampioene was Brigitte Weigert, een Belgische uit Luik..

Tegen de jaren '90 had zich echter een neergang ingezet. De worstelsport was achtergebleven ten opzichte van andere sporten in de modernisering van de infrastructuur, organisatie en begeleiding. Veel kleine clubs hebben toen hun deuren gesloten, maar ook het bekende Antwerpse Fulton hield er rond de eeuwwisseling mee op.

 

De 21ste eeuw: een nieuwe start

Gelukkig begon rond die periode ook de instroom van Nieuwe Belgen uit de landen van de voormalige Sovjet-Unie: Rusland, Armenië, en een grote groep uit Tsjetsjenië en Dagestan. Velen van deze inwijkelingen hadden een sterke worsteltraditie, en sloten zich waar mogelijk aan bij een Belgische worstelclub. Elders werden ze de katalysator voor het oprichten van nieuwe worstelclubs.

Eén van de gevolgen van deze instroom is dat het sportief niveau van de gemiddelde worsteltraining in België flink is verhoogd, en dat er nu terug ook "oude Belgen" komen meetrainen. Intussen krijgen steeds meer van onze worstelaars de Belgische nationaliteit, wat ons het beste doet hopen voor de resultaten op internationale toernooien waar zij zulen mogen aantreden voor België.

 
 
 
 
Info op internet op deze links:

Belgium & Greco-Roman Wrestling

  
 
Copyright KBWB-LRBL-KBRV -  Gebruiksovereenkomst  -  Privacybeleid  -  Inloggen  Powered by